Pokazywanie postów oznaczonych etykietą John Lennon. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą John Lennon. Pokaż wszystkie posty

środa, 22 stycznia 2020

John Lennon - na skróty (przegląd dyskografii)


Z całej czwórki Beatlesów to właśnie John Lennon zapamiętany został, jako ten najważniejszy, najbardziej utalentowany i największy. Czy tak rzeczywiście było? Cóż, zdania na ten temat są podzielone i należałoby się zastanowić, na ile wynika to rzeczywiście z obiektywnego porównania dokonań każdego z Fab Four, a na ile z tragicznych okoliczności związanych z jego przedwczesną śmiercią. W wyniku koszmarnego końca Johna, Paul McCartney - z którym Lennon wówczas się spierał - uznany został za zapatrzonego w siebie dupka, który myśli tylko o sobie, a zapomniano o wszystkich wadach (muzycznych i nie tylko) Johna i skupiono się na jego przebojach i pacyfistycznym przesłaniu.
Moim ulubionym Beatlesem pozostanie już chyba na zawsze McCartney, ale nie potrafię nie doceniać rzeczy, które stworzył Lennon i w zespole The Beatles i solowo. Mimo, że nie wszystkie jego płyty są równie dobre, to jednak poniżej pewnego poziomu John nie schodził (czego nie można powiedzieć o Paulu, który nagrywał płyty wybitne, a chwilę potem potrafił nagrać album koszmarny wręcz). Prezentuję więc skrótowy przegląd twórczości Johna Lennona, a zainteresowanych szerszym omówieniem każdej płyty odsyłam do pełnych recenzji, które linkuję przy okazji każdej płyty.
Jeszcze mała uwaga: opisuję tu tylko albumy studyjne (i jedną live, która jednak jest częścią longplaya Some Time In New York City), jednak pomijam 3 pierwsze awangardowe płyty Johna nagrane wspólnie z Yoko Ono: Two Virgins, Life with the Lions oraz Wedding Album. Nie jestem specjalistą w tego typu muzyce i kompletnie mi ona nie podchodzi, więc omówienie ich zostawiam krytykom, którzy są w tym gatunku większymi znawcami i specjalistami.


Ocena: 9/10

Swój solowy (piosenkowy) album Lennon wydał najpóźniej ze wszystkich Beatlesów. Warto było jednak na to czekać, bo prezentowana na nim zawartość jest doprawdy niezwykła. W tamtym czasie John chodził na terapię krzykiem, według której, by pozbyć się traum, lęków i złości, należy wszystko wykrzyczeć. Wobec tego Lennon napisał na ten album teksty osobiste, ostre i gorzkie, jak już nigdy potem. Mamy tu więc smutne i poruszające Mother, Working Class Hero, Love, mój ulubiony z całej płyty God i My Mummy's Dead. Pojawiają się tu też oczywiście zrywy, takie jak I Found Out, Well Well Well czy Remember, jednak nie robią one takiego wrażenia, jak ballady, w których John dosłownie obnaża swoją duszę. Album jedyny w swoim rodzaju, do którego John miał już nigdy później nie nawiązać, a szkoda, bo zapowiadałby on o wiele ciekawszą karierę. Został nam jednak zestaw tych kilku piosenek, który aż razi swoją pesymistyczną i gorzką atmosferą. Nie jest może idealny, ale z pewnością zapadający w pamięć. To jedna z tych płyt, które pamięta się już na zawsze, mimo że nierzadko podczas słuchania może wręcz odpychać swoją ascetycznością i chłodem.


Ocena: 10/10

Bez wątpienia największe solowe osiągnięcie Lennona. Sam charakteryzował ten album, jako "Plastic Ono Band polane czekoladą i gotowe do publicznej konsumpcji". Rzeczywiście, mamy tu również osobiste wyznania (Jealous Guy, Oh My Love, How?), protest-songi (Gimme Some Truth, I Don't Wanna Be a Soldier Mama), czy pacyfistyczne piosenki, takie jak ponadczasowy Imagine.  Wszystko jednak podane jest w o wiele przystępniejszy sposób, otoczone smakowitymi i bogatymi aranżacjami autorstwa Phila Spectora. Płyta pokazuje jednak też hipokryzję Lennona, który obok idealistycznego utworu tytułowego umieszcza chamski i ostry atak na McCartneya How Do You Sleep? będący odpowiedzią na zaczepki Paula z płyty Ram. Mamy tu o wiele więcej optymizmu niż na poprzedniku (chociażby w pogodnym, chwytliwym i optymistycznym Oh Yoko). Mamy tu trochę gitarowego rocka, ballad, uniwersalnych przesłań i hipnotyzujących, transowych rytmów. Płyta mogłaby wydawać się więc dla każdego i tak rzeczywiście jest. Nie ma tu piosenki słabszej, odstającej od całości, bądź też wypełniacza. Wszystko po prostu tu idealnie gra, a Imagine pozostaje najwspanialszym i najsłynniejszym dziełem Lennona, które wciąż zachwyca mimo upływu wielu lat.


Ocena: 7/10

Korzystając z popularności, którą Lennon zdobył nagrywając wspaniałe Imagine, postanowił wykorzystać komercyjny szum wokół niego i wydał najbardziej zaangażowaną politycznie płytę w swojej karierze. Podczas całej swojej piosenkowej działalności nie stronił od manifestów, bądź też nie wahał się zabierać publicznie głosu w większych lub mniejszych sprawach. Po raz pierwszy jednak poświęcił temu całą płytę. Nagrał ją pod szyldem John Lennon with Yoko Ono & Plastic Ono Band, więc równie dużo do powiedzenia ma tu Yoko. Nie będę ukrywać, nie trawię za bardzo wokalu Japonki, więc i piosenki z jej udziałem nie były dla mnie jakimś bardzo przyjemnym doznaniem, chociaż nie było tak źle, jak się wcześniej spodziewałem. Oczywiście bardziej podobają mi się piosenki Johna (Woman Is the Nigger of the World, Attica State, New York City, The Luck of the Irish czy - fragmentarycznie - John Sinclair). Yoko też proponuje dość ciekawe rzeczy, jednak najlepszymi z utworów są te, w których śpiewają razem - Angela i Sunday Bloody Sunday. Nagrania studyjne prezentują się więc dobrze, a może nawet i bardzo dobrze, jednak do całości dołączona została płyta, która solidnie zaniża jakość longplaya. Główną "bohaterką" wersji live jest Ono, która drze się jak potłuczona, skutecznie psując każdą piosenkę. Szkoda, bo przez koncertówkę muszę znacznie obniżyć ocenę całego albumu, chociaż część studyjna jest jak najbardziej przyjemna i bardzo efektowna.


Ocena: 6/10

Na skutek separacji z Yoko powstała płyta o wiele bardziej depresyjna i gorzka w wymowie. Większość piosenek to rozważania Johna nad swoimi błędami i miłosne wyznania do Japonki. Znalazło się tu kilka naprawdę rewelacyjnych piosenek: tytułowe, wspaniałe Mind Games, liryczne Aisumasen (I'm Sorry) i One Day (At a Time), urocze Out the Blue czy You Are Here. Lennon próbuje oczywiście czasem podgrzać atmosferę (Tight A$, Meat City), ale nie da się oprzeć wrażeniu, że John nie był zbyt szczęśliwy przygotowując materiał na płytę. Znalazło się tu jednak kilka wypełniaczy, które znaczącą obniżają poziom całości, a depresyjna atmosfera w takiej dawce jest na dłuższą metę męcząca i płyta po prostu staje się nieco nazbyt ociężała. W związku z czym wypada dobrze, ale nie dość dobrze, by za często do niej wracać.


Ocena: 7/10

Ta płyta to w większości efekt słynnego "straconego weekendu" Johna. Znowu jest tu parę oczywistych doskonałości (jak urzekające #9 Dream, fortepianowe Old Dirt Road, rockowe What You Got, delikatne Scared i Nobody Loves You (When You're Down And Out i - będące naturalną kontynuacją How Do You Sleep? - Steel And Glass), lecz niestety ponownie mamy tu stertę badziewia. Lennon sporo się tu szamocze, ale nie zawsze wychodzi z tego coś godnego uwagi. A Whatever Gets You Thru the Night nie pomaga nawet gościnny występ Eltona Johna; mimo, że piosenka zdobyła szczyty list przebojów, to utwór jest mocno poniżej twórczych możliwości obu panów. Swoją drogą jak i cała płyta - szkoda po prostu niewykorzystanego potencjału.


Ocena: 5/10

Od tej płyty nie było co dużo oczekiwać. Nagrana została właściwie częściowo w ramach wypełniania zobowiązań postanowienia sądu. John miał nagrać parę utworów, które były w posiadaniu Morrisa Levy'ego (który miał również prawa do You Can't Catch Me Chucka Berry'ego, który Lennon miał splagiatować). Tak mu się jednak spodobało nagrywanie klasyków, że postanowił nagrać całą płytę z nich złożoną. I tak właśnie się stało. Rock 'n' Roll jest więc po części owocem zobowiązań muzyka, a po części jego chwilowej fantazji. Żeby oddać cesarzowi, co cesarskie, znajduje się tu parę naprawdę dobrze brzmiących nagrań (jak oczywisty Stand By Me, który w wykonaniu Lennona przerósł popularnością nawet oryginał, Be-Bop-A-Lula, You Can't Catch Me, Do You Wanna Dance?, Sweet Little Sixteen, Slippin' And Slidin' czy Just Because), jednak ciężko oprzeć się wrażeniu, że przez większość płyty John odrabia jednak pańszczyznę i najzwyczajniej w świecie mu się nie chce. Co z tego, że brzmi to wszystko nieźle, skoro miłość do muzyki uleciała gdzieś po drodze?


Ocena: 8/10

Po pięcioletniej abstynencji muzycznej Lennon powrócił z klasą. Razem z Yoko zafundował bowiem fanom płytę wypełnioną udanymi kompozycjami, na której nie zaliczył praktycznie żadnej większej wtopy. Owszem Cleanup Time i Give Me Something są może delikatnie słabsze, jednak absolutnie nie przeszkadza to w odbiorze albumu. John i Yoko prowadzą tu swego rodzaju muzyczny dialog. Świetny pomysł i jeszcze lepsze wykonanie. Gdy słucha się tego od początku do końca, czuje się, że ma się tu do czynienia z dokładnie przemyślaną całością. Lennon wrócił tu do kompozytorskiej formy i serwuje nam znakomite (Just Like) Starting Over, Beautiful Boy (Darling Boy), Watching the Wheels, Woman czy radosne Dear Yoko. Będąc w temacie Ono muszę oddać honor i powiedzieć, że znakomicie dostroiła się do bardziej piosenkowego, melodyjnego Johna, dzięki czemu jej piosenki tworzą osobne byty, ale znakomicie zazębiają się też z utworami męża. Double Fantasy to zaiste wspaniała i porywająca płyta. Szkoda jednak, że okazała się pożegnaniem (John został zastrzelony niedługo po jej premierze).

Suplement:


Ocena: 7/10

Po śmierci Johna, Yoko wróciła do studia, by ukończyć materiał, nad którym pracowali przy okazji Double Fantasy. Po wydaniu tejże płyty, Lennon mówił w wywiadach, że już do końca życia chce tworzyć płyty tylko z Ono, więc logicznym wydaje się fakt, że taki album jak Milk and Honey mógłby się ukazać. Yoko wybrała więc - jej zdaniem - najlepsze z odrzutów Johna, a także dopieściła swoje piosenki, by utworzyć kolejny dialog, który dorównałby temu z Double Fantasy i, muszę przyznać, że jak na wydawnictwo sklejone z tak szczątkowych numerów Johna, brzmi to naprawdę dobrze i przemyślanie. Lennon po raz kolejny śpiewa przebojowo (I'm Steppin' Out, Nobody Told Me) i wzruszająco (Borrowed Time, Grow Old With Me), a Yoko bardzo dobrze mu wtóruje, chociaż jej piosenki są jakoś mniej wyraziste w stosunku do poprzedniej płyty. Koniec końców wychodzi z tego piękne pożegnanie jednej z największych gwiazd muzyki rockowej w historii, niemal dorównujące ostatniemu albumowi Lennona.

czwartek, 26 grudnia 2019

"Milk and Honey" - John Lennon & Yoko Ono [Recenzja]


Gdy John Lennon i Yoko Ono wydali album Double Fantasy, John mówił, że nie chce już nigdy nagrywać innych płyt i marzy o tym, by do końca życia wydawać wspólne płyty z Yoko. Podczas sesji do wspomnianego albumu, Lennon zdążył nagrać kilka piosenek więcej niż zmieściło się na krążku. Wszystkie utwory na Milk and Honey zostały zarejestrowane pomiędzy 6 sierpnia a 13 października. Z Ono sprawa miała się trochę inaczej, bo jej utwory zostały w pełni dokończone dopiero przy okazji wydania tej płyty.
Po tragicznej śmierci Lennona, Yoko dopiero po trzech latach była w stanie wejść z powrotem do studia i powrócić do pracy nad niewydanym materiałem. Tytuł albumu, jak wspomina Ono, pochodzi z jej wspomnień o wspólnej podróży do Stanów z mężem. Mówili na ten kraj, że to miejsce "mlekiem i miodem płynące". Ale ponadto, w Biblii, tak samo opisywane jest życie pozagrobowe. Zdjęcie na okładce pochodzi z sesji okładkowej do Double Fantasy. Wydawnictwo zebrało średnie recenzje, ale udało mu się osiągnąć całkiem niezłe wyniki sprzedażowe (w Japonii, Szwecji i Wielkiej Brytanii trafiło nawet na 3 miejsce list przebojów).

Podobnie jak w przypadku Double Fantasy, zaczynamy od Lennona. I'm Stepping Out daleko jednak do (Just Like) Starting Over. Zaczyna się mówionym wstępem, jednak w zwrotce pojawia się już fajna melodia, a refren jak najbardziej wpada w ucho. Mimo, że nie jest to poziom poprzedniego otwieracza, to piosenka jest naprawdę dobra i może się podobać. Czuć, że to jednak dopiero nagranie demo. Słychać tu wiele pustej przestrzeni i nie wątpię, że John zadbałby o to, by była wypełniona kolejnymi wersami tekstu, lub solówkami jakichś instrumentów. W piosence tej Lennon zachwyca się nocnym życiem Nowego Jorku i serwuje nam parę odniesień do swojego okresu "ojcowania". Utwór ten został wydany, jako ostatni singiel promujący płytę, jednak przepadł na listach przebojów, lądując najwyżej na 55 miejscu US Billboard Hot 100. Symboliczny jednak jest fakt, że to właśnie I'm Stepping Out otwiera album, bowiem jest to pierwszy utwór nagrany podczas sesji do wspólnego projektu z Yoko, 7 sierpnia 1980 roku. Koniec końców jest to naprawdę zgrabny i fajnie rozkręcający płytę kawałek.

If it doesn't feel right you don't have to do it
Just leave a message on the phone and tell them to screw it
After all is said and done, you can't go pleasing everyone
So screw it

I'm stepping out

Stroną B singla I'm Stepping Out został natomiast Sleepless Night Yoko. Piosenka dokończona została dopiero podczas sesji do Milk and Honey i, co jasne, sprawia wrażenie zdecydowanie bardziej dopieszczonej. Wokale Ono i instrumentarium naprawdę brzmią tu dobrze. Japonka postanowiła - podobnie jak w przypadku Double Fantasy - nieco bardziej "skomercjalizować" swój materiał, by nie odstawał zbytnio od szalenie melodyjnych i przebojowych numerów Johna. Za każdym razem udało jej się to, choć nie brak też jej zwariowanych krzyków gdzie nie gdzie. I w Sleepless Night to zadanie zostało zakończone sukcesem, bo to bardzo dobry i wpadający w ucho utwór.

Sleepless night
The moon is bright
All I'm asking for is
Three minute love

Nieco słabszy jest już natomiast I Don't Wanna Face It. To pierwszy ewidentny niewypał Johna. Ostatecznie bronić się mogą jedynie świetny podkład i wokale Johna, jednak sama piosenka jest niestety po prostu nieciekawa. Melodia jest szczątkowa, a refreny to ewidentne pójście na łatwiznę. Usprawiedliwić to może jedynie fakt, że słychać tu, że Lennon śpiewa tu bardzo "poglądowo", a jego wokale zapewne nagrane zostały tylko jako punkt odniesienia dla instrumentalistów, a popracować nad nimi miał dopiero później. Instrumentaliści zrobili swoje, jednak John już nie zdążył. W efekcie czego mamy tu do czynienia raczej ze słabym ogniwem.

Say you're looking for some peace and love
Leader of a big old band
You want to save humanity
But it's people that you just can't stand

I don't wanna face it
I don't wanna face it
Well, I can dish it out
But I just can't take it


W Don't Be Scared Yoko kontynuuje stylistykę, którą zaprezentowała w Sleepless Night. Ponownie serwuje nam więc delikatny i wyciszony soulowy numer. Tutaj jednak wychodzi jej to jeszcze lepiej niż w poprzedniku. Bardzo lubię kontrast pomiędzy wyciszoną zwrotką i szalenie melodyjnym refrenem. Utwór jest bardzo konsekwentny i fajnie to wszystko razem po prostu brzmi. 

Sun in the east
Moon in the west
This boat's moving slow
There's no land in sight at all
Away we go

Nie dziwi fakt wybrania Nobody Told Me na pierwszy singiel promujący płytę. Nie ma chyba drugiego tak dopracowanego kawałka Johna na tej płycie. Jest dynamiczny, ze świetną melodią i refrenem, który po prostu musi wpaść w ucho. Na dobrą sprawę, dopiero tutaj faktycznie czuć poziom Double Fantasy. Tekst do tej piosenki najeżony jest wręcz odniesieniami do poematu J. Miltona Hayesa Zielone oko żółtego Boga. Piosenka nagrana była krótko przed śmiercią Lennona, a ukończona przez Yoko, jako ostatnia podczas przygotowań płyty. Co ciekawe, początkowo piosenka pisana była dla Ringo na jego album Stop And Smell the Roses z 1981 roku. Jednak po śmierci Johna, Starr odmówił zaśpiewania jej. Piosenka odniosła wielki sukces na listach przebojów, nie schodząc poniżej 10. miejsca. Nic dziwnego. Ta piosenka to jeden z najlepszych kawałków Lennona i po prostu robi wrażenie. Przynajmniej na mnie.

Everybody's talking
And no-one says a word
Everybody's making love
And no-one really cares
There's Nazis in the bathroom
Just below the stairs
Always something happening
And nothing going on
Always something cooking
And nothing in the pot
They're starving back in China
So finish what you've got

Nobody told me there'd be days like this
Strange days indeed

Stronę A albumu kończy strona B singla Nobody Told Me, czyli O' Sanity. Jest to dość krótka piosenka (nieco ponad minutowa) i właściwie szybko przemija. Nawet nie zauważyłem, że się w ogóle pojawiła.

It's only sane to be insane
Psychotic builds a castle and neurotic lives in it
I don't know what to do with my sanity
When the world's at a verge of calamity
O' sanity, O' sanity

Stronę B otwiera kolejny trzymający poziom Borrowed Time. Piosenka ta zainspirowana została słynną wyprawą Johna z Seanem jachtem. Całą załogę zmogła choroba morska. Lennon - jako jedyny był wolny od tej choroby - musiał więc sam radzić sobie z żeglugą przez kilka godzin. Podczas tego rozmyślał nad kruchością życia i tak właśnie powstała ta piosenka. Po powrocie do domu nagrał demo na domowym magnetofonie tylko z gitarą i zdublowanym wokalem. Piosenka nagrana została jako druga podczas sesji do Double Fantasy, 6 sierpnia 1980 roku. Lennon nie dokończył jej jednak, wkurzony na zespół, że nie potrafi złapać "tego rytmu reggae", o który ich prosił. Porzucił ją jednak i dopiero Ono podjęła się dokończenia jej. Wyszło naprawdę fajnie, choć też bez zbytnich rewelacji. Jest to bardzo przyjemny i delikatnie płynący z głośników numer, który pokazuję tę bardziej melancholijną i kontemplacyjną stronę Lennona.

When I was younger
Living confusion and deep despair
When I was younger
Living illusion of freedom and power
When I was younger
Full of ideas and broken dreams
When I was younger
Everything simple but not so clear

Living on borrowed time
Without a thought for tomorrow

Your Hands Ono to jednak już rzecz nieco bardziej podniosła. Stanowi ciekawy kontrast do dość akustycznego Borrowed Time. Tutaj Yoko śpiewa głośniej, a i podkład brzmi, jakby został wzięty żywcem z jakiejś pompatycznej opery. Przy pięknym tekście Ono użycie tego jest jednak uzasadnione, a piosenka bardzo mi się podoba.

In a lifetime
No matter how many times we meet
It's not enough
In many lifetimes
No matter how many times we meet
It's not enough

W (Forgive Me) My Little Flower Princess chyba najbardziej czuć, jak bardzo ta piosenka nie została dokończona. Są tu zalążki dobrych melodii i parę fraz, o które Lennon pewnie miałby się oprzeć, pracując dalej nad tym utworem. Jak wiemy, nie zdążył, więc został nam tylko szkic, który nagrał pewnie tylko dla siebie, by mieć punkt odniesienia. Jednak łatwo można sobie wyobrazić, jak dobry byłby to numer, gdyby zdążył go dokończyć. Łatwo, ponieważ nawet w wersji poglądowej brzmi to fajnie, szczerze i prosto. Mnie to na przykład bierze. 

Times is on our side
Let's not waste another minute
Because I love you, my little friend
I really love you

Give me just one more chance
And I'll show you
Take up the dance where we left off
The rest of our life is the, my little

Let Me Count the Ways Yoko zainspirowane zostało wierszem Elizabeth Barrett Browning i Ono zdecydowała się zostawić na płycie jedynie wersję demo tej piosenki, gdzie nagrane zostały w warunkach domowych tylko jej wokal, a także fortepian, na którym sama zagrała. Tworzy to piękny dyptyk wraz z następującym po niej Grow Old With Me. Pewnego ranka ta piosenka po prostu wpadła jej do głowy. Zadzwoniła więc do Johna, który akurat był na Bermudach i nuciła mu ją przez telefon, prosząc by jej to zagrał na fortepianie. Piosenka jest przepiękna i jest najlepszym numerem Yoko na Milk and Honey.

Let me count the ways how I love you
It's like that gentle wind you feel at dawn
It's like that first sun that hits the dew
It's like that cloud with a gold lining telling us softly
That it'll be a good day, a good day for us
Thank you, thank you, thank you

W tej samej stylistyce wydany został także, najlepszy na albumie, Grow Old With Me. Lennon napisał tę piosenkę zainspirowany zarówno wierszem Roberta Browninga, jak i utworem Yoko, Let Me Count the Ways. Gdy usłyszał piosenkę żony, zachwycił się nią. Ono powiedziała, że powinien napisać odpowiedź na to w podobnej stylistyce, by mogli to umieścić na Double Fantasy. Pewnego ranka więc ta melodia i tekst przyszły do niego w najmniej spodziewanym momencie, a mianowicie, podczas jego pobytu na Bermudach. Zadzwonił więc szybko do Yoko i przez telefon zagrał jej i zaśpiewał tę piosenkę. Para rozważała nagranie tych piosenek w wersji orkiestrowej, jednak podczas tworzenia Milk and Honey, Ono zdecydowała o zachowaniu na albumie oryginalnych taśm demo, gdzie jej towarzyszy tylko fortepian, a Johnowi fortepian i prowizorycznie zrobione tamburyno. Piosenka jest naprawdę zjawiskowo i - przyznam się szczerze - nie potrafię słuchać jej bez wzruszenia. Lennon brzmi tu bardzo szczerze i intymnie, wyśpiewując tej piękny tekst. I to właśnie być może tak domowy charakter taśmy demo robi na mnie większe wrażenie, niż robiłoby wyklarowane brzmienie potężnej orkiestry (jak by to brzmiało można sprawdzić na wersji z boxu Gimme Some Truth, gdzie o aranżację orkiestrową Ono poprosiła samego George'a Martina). Zdecydowanie najlepszy utwór płyty, a także chyba najbardziej pamiętany. W 2019 roku Ringo na swojej płycie What's My Name nagrał cover tej piosenki z towarzyszeniem Paula McCartneya na basie i w drugim głosie. Pod koniec piosenki Starr niemal szepcze "God bless you, John".

Grow old along with me
The best is yet to come
When our time has come
We will be as one
God bless our love
God bless our love

Grow old along with me
Two branches of one tree
Face the setting Sun
When the day is done
God bless our love
God bless our love

Spending our lives together
Man and wife together
World without end
World without end

Płytę kończy You're the One, czyli kolejna rewelacja od Yoko. Poetycki tekst został tutaj podkreślony pompatyczną i bardzo mocną wersją instrumentalną. Zdecydowanie robi to wrażenie. Czuć tu ciągoty Yoko do nieco bardziej eksperymentalnych rozwiązań muzycznych, jednak jest to tu jeszcze podane w przystępnej i lekko strawnej formie. Brzmi to w każdym razie rewelacyjnie i kończy album naprawdę dobrze.

Mountains may move
River may run
But you make me be myself
You make me be
How do I tell you
How do I tell
You're the one


Milk and Honey udało się w miarę utrzymać poziom Double Fantasy. Jasna sprawa, nie może on konkurować z wydanym 4 lata wcześniej dziełem, z prostego poziomu, że przy kończeniu go zabrało tego bardziej twórczego umysłu. Yoko musiała zdawać sobie z tego sprawę, więc przy postprodukcji praktycznie bezbłędnie skopiowała wrażliwość muzyczną i aranżacyjną Johna. Wyszło to naprawdę dobrze. W kilku przypadkach słychać jednak, że są to mimo wszystko odrzuty, które z jakiegoś powodu na Double Fantasy nie trafiły. Całościowo płyta zostawia jednak pozytywne wrażenie. Drugi raz to samo i drugi raz tak samo dobrze. No, prawie tak samo.

Ocena: 7/10

piątek, 29 listopada 2019

"Double Fantasy" - John Lennon & Yoko Ono [Recenzja]


O ile dzisiaj twórczość John Lennona jest znakomicie znana szerokiej publiczności, o tyle w latach 70. rzecz miała się nieco inaczej. Owszem, udało mu się wylansować parę przebojów, jednakże z dużą krytyką przyjęto jego 5-letnią absencję twórczą. Po "separacji" z Yoko Ono nagrał tylko dwie autorskie płyty (Mind Games i Walls And Bridges), a także jedną z coverami (Rock 'n' Roll). I to właśnie po niej - w 1975 roku - pogodził się z Ono i poświęcił się życiu rodzinnemu (głównie wychowywaniem ich syna). Przez 5 lat zajmował się domem i spędzał jak najwięcej czasu z dzieckiem i z żoną. Jak sam mówił, do nagrania kolejnej płyty sprowokował go nowy singiel Paula McCartneya Coming Up z jego albumu McCartney II. Uznał, że jego były współpracownik w tworzeniu piosenek znowu wrócił do gry i trzeba by stawić mu czoła.
Lennon jeszcze przed wydaniem płyty zaznaczył jednak, że pisanie przebojowych płyt pod publikę już go nie rajcuje i wolałby nagrać coś, co mu w duszy gra. Yoko Ono była twórczynią awangardy, więc samo to mogło stanowić o jego odejściu od komercji. Johh określił proces pisania piosenek w następujących słowach: "Zatwardzenie przez pięć lat i sraczka przez trzy tygodnie". Tłumaczył później, że bez tych 5-ciu lat "emerytury" muzycznej, te piosenki by nie powstały. Dojrzewał do nich, czerpał inspiracje, a kiedy przyszła pora nagrania nowego materiału, rzucał piosenkami jak z rękawa.
John mówił również, że już nigdy więcej nie chce nagrywać bez Yoko. Była jego miłością i najlepszym przyjacielem i tylko wspólne nagrywanie sprawiało mu radość. Początkowo płyta miała nazywać się Starting Over, bo dla Lennona był to rodzaj nowego otwarcia w jego karierze. Gdy jednak, podczas spaceru z synem - Seanem - po bermudzkim ogrodzie botanicznym, ujrzał frezję o nazwie Double Fantasy, ten zwrot bardziej mu się spodobał, jako tytuł dla nadchodzącego albumu.
Ostatnie zdjęcie Johna Lennona, na którym
składa autograf dla swojego przyszłego
zabójcy - Marka Chapmana
Sesje nagraniowe rozpoczęły się 4 sierpnia 1980 roku, a pierwszą rzeczą, jaką uczynił wchodząc do studia, było ustawienie dużego, oprawionego w ramkę zdjęcia Seana na stole mikserskim, po to by przypominać Johnowi, że czas pracy w studiu jest ograniczony i żeby nie zapomniał o wyjściu ze studia o odpowiednio wczesnej porze, by spędzić jeszcze trochę czasu z synem.
Miało to być nowe otwarcie, jednak rzeczywistość brutalnie zweryfikowała te plany. 8 grudnia 1980 roku John Lennon został bowiem zastrzelony na podwórku własnego domu w Nowym Jorku przez swojego fana Marka Davida Chapmana, który zdążył wcześniej zdobyć jeszcze autograf od swojego idola. I był to ostatni autograf, który złożył John Lennon. Tym samym Double Fantasy okazało się ostatnią płytą, którą ex-Beatles wydał za życia, ale nie ostatnią wydaną z jego premierowym materiałem (tą okazało się Milk And Honey z 1984 roku).

TEKSTY I TŁUMACZENIA: klik


Płytę otwierają dźwięki tybetańskiego dzwonka Johna. Lennon rozpoczyna (Just Like) Starting Over bardzo delikatnie i czule, a wspiera go w tym chór. Dopiero po chwili rozpoczyna się część piosenki, która przywodzić może na myśl kawałki Elvisa, Buddy'ego Holly'ego, a nawet niektóre rzeczy Roya Orbisona (choćby Only the Lonely). Sam John podkreślał, że tak właśnie miał ten kawałek zabrzmieć. Skoro mówi tu o zaczynaniu od początku, to chciałby też w warstwie muzycznej wrócić do swoich korzeni. Piosenka powstała już jako jedna z ostatnich, a była reakcją Johna na to, jak dobrze mu się pracuje z Yoko i jak bardzo jest podekscytowany nagrywaniem z nią nowego albumu. Nagrana została w zaledwie trzech podejściach i to w ostatniej chwili, ale dla ex-Beatlesa była bardzo ważnym elementem całości. Piosenka jest naprawdę znakomita i świetnie otwiera album. Jest to jeden z większych przebojów Lennona i zdecydowanie zasłużenie, gdyż - oprócz tego, że przyjemnie się tego słucha - jest też na wysokim poziomie muzycznym, a i tekstowo całość wypada więcej niż dobrze (ale teksty Johna zawsze były dobre, więc nie ma co też za bardzo się temu dziwić). Chociaż ciekawostką może być fakt, że w trakcie nagrywania ex-Beatles był o krok od wykreślenia z tekstu słowa "wings" z obawy, że mogłoby to nasunąć skojarzenia z zespołem Wings Paula McCartneya, jednak uznał, że to byłaby już głupota. Tak czy siak, piosenka wypada naprawdę rewelacyjnie i jest udanym rozpoczęciem longplaya.

Our life together is so precious together
We have grown
Although our love is still special
Let's take our chance and fly away somewhere alone

It's been so long since we took the time
No-one is to blame
I know time flies so quickly
But when I see you darling
It's like we both are falling in love again
It'll be just like starting over

Pierwsza piosenka Yoko na albumie to Kiss Kiss Kiss. Warto zwrócić uwagę na to, że Japonka dużo uwagi poświęciła tu melodii i to zdecydowanie słychać, bowiem naprawdę wpada w ucho, a Ono śpiewa naprawdę dobrze, jak na swój skrzekliwy głos, nie dający wielu możliwości na popisy wokalne. Oczywiście pojawia się tu też jej charakterystyczne "zawodzenie", ale na szczęście tylko w tle, więc nie jest zbyt narzucające. Irytować może jedynie jej jęczenie, przywodzące na myśl orgazm, ale cała piosenka jest naprawdę w porządku, więc koniec końców, wypada to naprawdę fajnie.

Why death
Why life
Warm hearts
Cold darts

Kiss, kiss, kiss, kiss me love
I'm bleeding inside

W Cleanup Time Lennon pokazuje już swoje bardziej surowe, rockowe oblicze. Mamy tu świetne gitary, podbijające dęciaki i znakomite wokale, które przywodzić mogą na myśl piosenki z Walls And Bridges. Uważam, że to najsłabszy numer Johna na płycie, jednak nawet mimo tego słucha się tego wspaniale i jest to rzecz zdecydowanie na poziomie. Świadczyć to więc może o jakości całości materiału.

Moonlight on the water
Sun light on my face
You and me together
We are in our place
The gods are in the heavens
The angles teat us well
The oracle has spoken
We cast the perfect spell

W rockowe klimaty wchodzi też Yoko za pomocą Give Me Something. Jest to rzecz, gdzie - oprócz ostrych gitar - nie brakuje też znakomitych wrzasków Ono, a całość mimo mocniejszego charakteru brzmi bardzo przystępnie nawet dla odbiorcy nie gustującego w podobnych klimatach, tym bardziej że trwa dość krótko (nieco ponad 1,5 minuty).

And I'll give you a heartbeat
And a bit of tear and flesh
It's not very much but while it's there
You can have it

Kontrastem dla niego może być I'm Losing You, czyli utwór w którym John nie jest już tak ślepo i bezkrytycznie zapatrzony w swoją wybrankę. Pojawia się tutaj niepewność i zawahanie, a także uczucie stopniowego porzucania go przez żonę. Piosenkę tę napisał czekając w domu na Yoko wraz z Seanem, a kiedy ta wróciła, nie zajęła się nimi, lecz kontynuowała prowadzenie interesów, tyle że z sypialni, a nie z biura. Wtedy właśnie Lennon poczuł, że coraz mniej dla niej znaczy i jego reakcją  na to była ta właśnie piosenka. Utwór wypada naprawdę znakomicie i słychać, że ex-Beatles pisał go pod wpływem targających nim emocji i rozterek. Dzięki temu brzmi bardzo prawdziwie i szczerze.

You say you're not getting enough
But I remind you of all that bad stuff
So what the hell am I supposed to do?
Just put a band-aid on it?
And stop the bleeding now
Stop the bleeding nowP
I know I hurt you then
But that was way back when
And well, do you still have to carry that cross?
Don't want to hear about it

Błyskawicznie odpowiada mu Yoko w I'm Moving On. Usprawiedliwia się przed Johnem i robi to w niemniej przekonujący sposób niż jej mąż. W ogóle warto zauważyć fakt, że piosenki Yoko są tu napisane w nieco innym stylu niż na Some Time In New York City. Nie są tutaj odrębną całością, a świetnie wpisują się w nieco bardziej przystępny, piosenkowy styl Lennona.

You didn't have to tell a white lie
You know you scored me for life
Don't stick your fingers in my pie
You know I'll see you through your jive
I want the truth and nothing more

Beautiful Boy (Darling Boy) rozpoczynają - tak jak w przypadku (Just Like) Starting Over - dźwięki dzwonka tybetańskiego. Piosenka, jak nie trudno się domyślić już po samym tytule, poświęcona jest synowi Johna, czyli Seanowi. Ma nieco orientalny wydźwięk (ukłon w stronę Ono?) i uroczą, acz nieprzesłodzoną melodię, która natychmiast wpada w ucho. Teraz Lennon na chwilę pochyla się nad swoją miłości do syna, zostawiając na chwilę jego oddanie wobec żony (choć jeszcze do tego wróci).

Before you cross the street
Take my hand
Life is what happens to you
While you're busy making other plans

Watching the Wheels to kolejny bardzo znany utwór z tego albumu. Tutaj John wyraża dumę z tego, że udało mu się nie wpaść w "pułapkę Elvisa", czyli nie zagubił się w świecie show-biznesu i zachował kontakt z rzeczywistością, potrafiąc rozdzielić to, co ważne i to, co ważniejsze. Jest to mój ulubiony kawałek z longplaya, nie tylko ze względu na znakomity, niejednoznaczny tekst, ale i świetną melodię i doskonałe wokale Lennona. Ta piosenka mogłaby spokojnie trafić na Imagine i nie odstawałaby poziomem od reszty.

People say I'm crazy doing what I'm doing
Well they give me all kinds of warnings to save me from ruin
When I say that I'm okay they look at me kind of strange
Surely you're not happy now you no longer play the game
People say I'm lazy dreaming my life away
Well they give me all kinds of advice designed to enlighten me
When I tell that I'm doing fine watching shadows on the wall
Don't you miss the big time boy you're no longer on the ball

Yes, I'm Your Angel otwiera kolarz dźwięków, dzięki którym przenosimy się do przyjemnej knajpki (powiedziałbym nawet, że herbaciarni). I w takiej też właśnie stylistyce utrzymany jest kolejny utwór Yoko, tj. rzeczy, którą spokojnie można by usłyszeć podczas siedzenia w knajpie. Pianino barowe, delikatne dęciaki i spokojny głos Ono. Japonka oznajmia tu, że doskonale zdaje sobie sprawę ze swojej wartości dla Johna, jednak nie wypada to tutaj ani trochę próżnie bądź też zarozumiale. Brzmi to jednak znakomicie i słucha się tego z przyjemnością.

Yes, I'm your angel
I'll give you everything
In my magic power
So make a wish
And I'll let it come true to you

Bezkonkurencyjny pod względem przebojowości na tej płycie pozostaje jednak wciąż Woman, czyli najbardziej melodyjny, szczery i ujmujący utwór z albumu. Lennon podobno napisał to w ciągu piętnastu minut. Mówił, że pewnego dnia po prostu spłynęła na niego świadomość tego, jak ważne w życiu są kobiety i jak wiele dają wszystkim mężczyzną (dlatego, szepcząc na początku utworu "for the other half of the sky" ma na myśli nie tylko Yoko, ale i Julię, Mimi i wszystkie kobiety w jego życiu). Postanowił więc podziękować im za to piosenką. Samo nagranie brzmi bardzo "beatlesowsko"; John kazał perkusiście grać "jak Ringo", a drugi wokal aż za bardzo przypomina harmonie wokalne, z których słynął Paul. Być może dzięki tej sentymentalnej nucie stało się to tak wielkim przebojem i do dzisiaj pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych piosenek Johna.

Woman, I know you understand
The little child inside of the man
Please remember my life is in your hand
And woman hold me closer to your heart
However distant don't keep us apart
After all it is written in the stars

Mimo dość ponurego nastroju, Beautiful Boys to szczery i prosty pean miłosny Yoko do Johna i Seana. Dla obu jest to jednak też zachęta, by nie bali się wciąż iść do przodu i odkrywania nowych terytoriów. Ze względu na niespotykany klimat, jest to moja ulubiona piosenka Ono na albumie.

You're a beautiful boy
With all your little ploys
Your mind has changed the world
And you're now forty years old
You got all you can carry
And still somehow empty
Don't ever be afraid to fly

Dear Yoko może wydawać się bliskim kuzynem Oh Yoko z Imagine. Mamy tu równie wesołą i optymistyczną melodię i tekst będący wyznaniem głębokich uczuć do Ono. Z tym, że piosenka z Imagine była prosta i nawet głupiutka, będąca wyznaniem beznadziejnie zakochanego Johna, niewidzącego wad wybranki. Tutaj natomiast jest to rzecz o wiele dojrzalsza, napisana przez mężczyznę zdającego sobie już sprawę z tego, jak ważna dla niego jest jego żona. Nie ujmuje to jednak nic z chwytliwości i lekkości tej kompozycji. Wypada to więc rewelacyjnie i optymistycznie.

Even after all these years
I miss you when you're not here
I wish you were here my dear Yoko
Even if it's just a day
I miss you when your away
I wish you were here today dear Yoko
Even if it's just one night
I miss you and I don't feel right
I wish you were here tonight dear Yoko
Even if it's just one hour
I wilt just like a fading flower
Ain't nothing in the world like our love dear Yoko

Mimo dość radosnej oprawy i optymistycznego tekstu, Every Man Has a Woman Who Loves Him nie wypada już tak optymistycznie. Może to kwestia tego, że głos Yoko najzwyczajniej w świecie niezbyt przystaje do radosnych kompozycji. Na szczęście Japonka zdaje sobie z tego sprawę i nie stara się na siłę brzmieć lekko i pogodnie. Dawkuje więc rozsądnie zamyślenie, ale i nie kadzi zanadto. Naprawdę dobry utwór.

Every woman has a man who loves her
Rise or fall of her life and death
If she finds him in this life time
She will know when she looks into his eyes

Why do I roam when I know you're the one
Why do I run when I feel like holding you

W tle Hard Times Are Over przez cały czas trwania utworu wybrzmiewa chór gospel. Co ciekawe, podczas rozgrzewki wokalnej, wszyscy członkowie chóru wzięli się nagle za ręce i zaczęli spontanicznie śpiewać melodię dziękczynną dla Boga. John był tak zachwycony tym śpiewem, że kazał włączyć nagrywanie i ten fragment udało się utrwalić w finalnej wersji nagrania. Potęguje on tylko podniosły i optymistyczny charakter tej piosenki śpiewanej przez Yoko. Czuć tu po prostu radość i nadzieję na następne dni. Ono jest szczęśliwa z tego, że wreszcie wszystko zaczyna się układać i teraz wszystko będzie dobrze. Jak wiemy, tak wcale nie było, a ta piosenka wypada dzisiaj nad wyraz przejmująco i smutno. O ile świeżo po wydaniu albumu mogło podnosić na duchu, tak dzisiaj ściska za serce.

It's been very rough
But it's getting easier now
Hard times are over, over for a while
The streams are twinkling in the sun
And I'm smiling inside
You and I walking together around the street corner


W przypadku ostatnich płyt często słuchacz zadaje sobie pytanie: czy artysta wiedział, że to już koniec? Czy jest to jego muzyczny testament? Jego pożegnanie z fanami? W przypadku Double Fantasy na każde z tych pytań można spokojnie odpowiedzieć: "nie". Sposób, w jaki zostało przerwane życie ex-Beatlesa świadczy o tym, że nie miał on zamiaru nigdzie się wybierać, a to jak radosny jest ten materiał sugeruje, że odnalazł wreszcie spokój i szczęście w życiu.
Double Fantasy nie jest płytą idealną. Są tu pewne uchybienia, a kompozycje nie są tak wyraziste jak na pierwszych dwóch albumach Johna (mam tu na myśli John Lennon/Plastic Ono Band i Imagine). Ale to bez znaczenia, bo ta płyta jest po prostu piękna. Piosenki Yoko znakomicie zazębiają się z utworami Lennona, tworząc dialog między dwoma kochankami. Oboje zdają się nawzajem sobie odpowiadać i dzięki temu materiał jest niezwykle spójny i jest znakomicie przemyślaną całością. Piosenki Ono są na tyle inne i melodyjne, że nie przeszkadza tu nawet jej nienajlepszy wokal. Nie są też w całkowitej opozycji do piosenek Johna, który pokusił się tutaj o napisanie znakomitych, ale nie przesłodzonych melodii. Uważam, że - podczas słuchania albumu - warto zapoznać się też z tekstami, bo ma tu miejsce nie tylko dialog muzyczny, ale i słowny. A oboje - zwłaszcza John - zrobili na tym polu naprawdę dobrą robotę. Nie daję tej płycie wysokiej oceny dlatego, że to ostatnia płyta Lennona i "tak wypada". Daję ją, bo moim zdaniem to naprawdę rewelacyjna płyta. Najlepsza od czasu Imagine.

Ocena: 8/10

środa, 24 lipca 2019

"Rock 'n' Roll" - John Lennon [Recenzja]


Jeśli chodzi o powstawanie jakiegokolwiek solowego albumu Johna Lennona, to właśnie Rock 'n' Roll charakteryzuje się, według mnie, najbardziej wyboistą drogą trwającą od pierwotnego pomysłu aż do wydania. W latach 70. Lennonowi nie dane było łatwo uzyskać "zielonej karty", która umożliwiłaby mu powrót do Stanów Zjednoczonych. Ze względu na jego stałe zaangażowanie polityczne i zamiłowanie Johna do mówienia wszystkiego, co tylko pomyśli, był pod stałą obserwacją służb, które miały po określonym czasie inwigilacji stwierdzić, czy ex-Beatlesowi można będzie spokojnie zezwolić na powrót do USA. W tej sytuacji upatrzył dla siebie okazję do zarobienia kilku groszy szef wytwórni Roulette Records o nazwisku Morris Levy. Pozwał on bowiem Lennona o plagiat, popełniony jeszcze w czasach Beatlesów. Chodziło tu konkretnie o utwór Come Together, rozpoczynający największe dzieło zespołu, jakim był album Abbey Road z 1969 roku. Według Levy'ego zawierał on melodię a także jeden wers ("Here come old-flat top") zapożyczone z utworu You Can't Catch Me Chucka Berry'ego, do którego Levy miał prawa autorskie. John, nie chcąc w okresie wzmożonej inwigilacji jego osoby ryzykować procesu mogącego zaszkodzić jego powrotowi do Stanów, zdecydował się na ugodę, w myśl której na jego kolejnej płycie miały znaleźć się 3 utwory, do których również Morris Levy posiadał prawa autorskie. Podczas szukania tychże piosenek, John ostatecznie zdecydował się na nagranie całego albumu złożonego właśnie z utworów, które w młodości ukształtowały przyszłą legendę muzyki.
Umowa ta została zawarta po wydaniu Mind Games. Wówczas Lennon i Yoko Ono zdecydowali się na separację. John wyjechał więc ze swoją sekretarką May Pang do Los Angeles, gdzie rozpoczął sesje do nowej płyty wraz z Philem Spectorem. Tym kolejnym albumem miał być właśnie Rock 'n' Roll. Temperament obu panów zamienił jednak sesje w niekończące się libacje alkoholowe i imprezy, które spowodowały, że właściciel studia zadecydował o wyrzuceniu z nich muzyka i producenta. Spector zabrał ze sobą taśmy - jedyny rezultat tamtych sesji - i zapadł się pod ziemię. Niezrażony Lennon wyjechał do Nowego Jorku i rozpoczął pracę nad kolejnym nowym materiałem, czyli płytą Walls And Bridges, która miała być już zbiorem całkowicie nowych piosenek. Na samym końcu umieszczono jednak jeden utwór, do którego Levy miał prawa autorskie - Ya Ya. Tuż przed wydaniem płyty, odnaleziono taśmy, które zabrał ze sobą Spector. Lennon jednak, całkowicie pochłonięty pracą nad Walls And Bridges, zdecydował się odłożyć je na później.
Levy nie był tym, rzecz jasna, zachwycony; umowa zakładała wszakże, że owe 3 utwory z katalogu Morrisa zostaną wydane na kolejnej płycie Johna po Mind Games. Lennon tymczasem wydał Walls And Bridges z tylko jedną umówioną piosenką. Opisał on jednak Levy'emu zaistniałą sytuację i obiecał, że na kolejnej płycie zamierza dotrzymać słowa. Zebrał więc tych samych muzyków, z którymi nagrywał pierwotną wersję - wśród nich znaleźli się m.in. Jose Feliciano, Klaus Voorman i Leon Russell - i dokończył całość w zaledwie kilka dni. Płyta okazała się wielkim sukcesem Lennona, a przeróbka standardu Bena E. Kinga, Stand By Me, podbiła listy przebojów na całym świecie. Jest to także ostatni album przed pięcioletnią przerwą Lennona w wydawaniu płyt spowodowaną narodzinami jego syna, Seana Lennona.

Be-Bop-A-Lula to jeden z największych rockandrollowych klasyków z repertuaru Gene'a Vincenta. Lennon, z racji dość sporego podobieństwa wokalnego do pierwowzoru, w swojej wersji pozostaje dość wierny oryginałowi. Sprawdza się tu jego surowy, momentami ostry wokal. Już od pierwszej piosenki słychać, że Lennon świetnie czuje się wracając do swoich muzycznych korzeni. Ta piosenka dla Johna jest ważna z jeszcze jednego powodu: otóż jej wykonanie przez Paula McCartneya spowodowało, że Lennon zdecydował się przyjąć swojego późniejszego muzycznego partnera do zespołu, który ostatecznie miał przemienić się w The Beatles. (McCartney zresztą także wrócił do niej po latach, a jego wykonanie można usłyszeć na koncertówce Unplugged: The Official Bootleg). Album zaczyna się obiecująco.

Well
She's the One in the red blue jeans
She's the queen of all the team
She's the woman walkin' that I know
She's the woman that loves me so

Stand By Me to piosenka, o której śmiało mogę napisać, że dzięki wykonaniu Lennona otrzymała drugie życie. Oryginał Bena E. Kinga to delikatna, ozdobiona pięknymi smyczkami laurka dla ukochanej. W wizji Johna nabrała ona rockowego sznytu, skrzypce zastąpiono gitarami, a wokal ex-Beatlesa sprawdza się w tej wersji wręcz znakomicie (szczególnie w refrenie). Oprócz wokali na uwagę zasługuje także krótkie, aczkolwiek bardzo liryczne solo gitary. Piosenka stała się jednym z większych przebojów Lennona i dziś pamiętana jest bardziej, niż pierwowzór. I chyba nawet słusznie.

If the sky that we look upon
Should tumble and fall
And the mountain should crumble to the sea
I won't cry
No I won't shed a tear
Just as long as you stand by me

Medley: Rip It Up/Ready Teddy to wiązanka dwóch utworów pochodzących z repertuaru jednego z pionierów rockandrolla: Little Richarda. Zaśpiew tegoż wokalisty znakomicie potrafił naśladować McCartney, gdyż wymagała ona znacznych umiejętności wokalnych. Z całym szacunkiem do Lennona, nie dorasta on jednak do pięt jeśli chodzi o technikę ani do Richarda, ani do Paula. Mimo, że medley trzyma fason i wypada nawet porywająco, to nie jest on nawet bladym cieniem oryginałów.

Well it's Saturday night, and I just got paid
Fool about my money, don't try to save
My hearts says "Go! go! have a time
'Cause it's Saturday night", baby I'm feeling fine

You Can't Catch Me aż prosi się o odczytanie jako mrugnięcie okiem do zorientowanych w sytuacji fanów. To właśnie przecież od tej piosenki "wywiódł się" pomysł na nagranie tego albumu. Jest to utwór Chucka Berry'ego, o którego splagiatowanie Lennon został oskarżony. Rzeczywiście, nie trzeba bardzo wytężać ucha, by wysłyszeć podobieństwo do Come Together. Melodia ze zwrotek została zerżnięta praktycznie 1:1, przy czym spisanie jednego wersu wydaje się tylko lekkim zapożyczeniem. Nie mniej, słychać tu, że Lennon "czuje Berry'ego" i daje się naprawdę ponieść tej kompozycji, dzięki czemu całość wypada na tyle przekonująco, że nawet nie brakuje tu tego charakterystycznego głosu "ojca chrzestnego rock and rolla". A w przypadku takiego artysty i takiej kompozycji jest to nie lada komplement.

Now you can't catch me
Baby, you can't catch me
'Cause if you get too close
You know I'm goin' like cool breeze

Przychodzi czas na kolejną legendę gatunku, czyli Fatsa Domino i jego niezapomniane Ain't That a Shame. Lennon odwzorowuje całość dość wiernie, jednak mimo wszystko wydaje się to wyprane z energii i nieco ociężałe. Tak jakby Johnowi zabrakło powera, by zaśpiewać to dostatecznie przekonująco. Szkoda, zwłaszcza że liczyłem na jego żywiołowe wokale w tym numerze chyba najbardziej na całej płycie. A taki zawód boli podwójnie.

You made me cry
When you said goodbye
Ain't that a shame?
My tears fell like rain
Ain't that a shame?
You're the one to blame

Do You Wanna Dance? to utwór z końcówki lat 50. (dokładniej z 1958 roku) wykonywany w oryginale przez Bobby'ego Freemana. Ma on nastrój bardziej balladowy, więc stanowi fajny przerywnik po kilku żywszych kawałkach. Jeśli chodzi o wersję Lennona, to w porównaniu z oryginałem prezentuje się po prostu poprawnie. W odróżnieniu od bezpłciowego Ain't That a Shame, słychać tu jednak serce ex-Beatlesa i może dlatego wypada to o wiele bardziej przekonująco od poprzednika.

Well do you wanna dance under the moonlight?
Hug and kiss all through the night, now?
Baby, do you wanna dance, dance, dance?

Sweet Little Sixteen to powrót do repertuaru Chucka Berry'ego i naprawdę wielka szkoda, że ostatni na płycie, bo po raz kolejny Lennon daje tu świadectwo, że naprawdę czuje tego wykonawcę. Żywiołowe dęciaki, żwawe tempo i znakomite wokalizy Johna. Po prostu klasa. Znowu!

Sweet little sixteen
She's just got to have
About half a million
Framed autographs
Her wall is filled with pictures
She gets them one by one
Becomes so excited
Oh watch her at the run, boy

Stronę B Lennon rozpoczyna od Slippin' And Slidin', czyli kolejnego standardu Little Richarda. Tutaj John brzmi już zdecydowanie lepiej niż przy zetknięciu z repertuarem tego twórcy na stronie A. Mamy tutaj już uderzenie z wysokiego C; głośne dęciaki, wyrazista instrumentacja i niewymuszone wokale Johna. Aż nóżka sama chodzi.

Slippin' and slidin' , peepin' and hidin', been told long time ago
I been told, baby, you been bold, I won't be your fool no more

Peggy Sue to absolutny klasyk klasyków niezapomnianego Buddy'ego Holly'ego. Jest to też piosenka, której po prostu nie da się zepsuć i absolutnie Lennon nie złamał tej reguły. Wciąż mamy tu do czynienia z galopadą godną oryginału, wypadającą tyleż energetycznie co przekonująco. Fajna rzecz.

If you knew, Peggy Sue
Then you'd know why I feel blue
About Peggy, my Peggy Sue
Oh well I love you girl, yes I love you Peggy Sue

Medley: Bring It On Home To Me/Send Me Some Lovin' to wiązanka piosenek Sama Cooke'a i Little Richarda. Obie jednak po prostu nie brzmią dobrze. Są to wykonania absolutnie wyprane z emocji i energii (nawet jak na tę płytę). Jeśli Lennon przy niektórych piosenkach z płyty się potknął, to przy tych wywalił się na całego.

If you ever
Change your mind
About leaving
Leaving me behind
You better bring it to me
Bring your sweet loving
Bring it on home to me

Bony Moronie to kolejna niepotrzebna zapchajdziura, która jedyną rolą, jaką spełnia, jest dopełnienie tej drugiej strony longplaya. Oryginał Larry'ego Williamsa nie był przesadnie interesujący, ale przynajmniej dało się tego słuchać z umiarkowaną przyjemnością. Tutaj - nie dość, że zostało to niechlujnie wykonane - to jeszcze kaleczy to "ściana dźwięku" Phila Spectora. Zdecydowanie nie do słuchania.

Well, she's my one and only, she's my heart's desire
She's a real up setter, she's a real live wire
Everybody's watching when my baby walks by
She's so good looking, really catches the sky

W Ya Ya wybrzmiewa chociaż autentyczna radość z grania. Radosne wokale Lennona, naprawdę świetny bas Voormana, gitara podbijająca perkusję... Jak się okazuje, John jak chce to potrafi. Szkoda, że nie chciał przez resztę strony B. Tutaj powraca radość i serce, którym tak emanował na samym początku longplaya.

Well, I'm sittin' in the la la
Waitin' for my ya ya

It may sound funny
But I don't believe she's comin'

Just Beacause to smutny walc, w którym John wypada nad wyraz przekonująco. Przywołuje on echa ponurych ballad z Mind Games i Walls And Bridges, a to już znaczny komplement, gdyż tamte piosenki to zdecydowanie rzeczy warte uwagi. Lennon wykorzystuje tu odpowiednio swój wokal, który jest tu siłą napędową dla całości. Znakomite pożegnanie. Trzeba przyznać Johnowi, że inteligentnie rozmieścił utwory: nudną stronę B rozpoczął i zakończył czterema naprawdę udanymi piosenkami. 

Just beacause you left and said goodbye
Do you think that I will sit and cry?
Even if my heart should tell me so
Darlin', I would rather let you go


Jeśli chodzi o album Rock 'n' Roll, to bardzo wyraźnie słychać tu, że John Lennon nagrał go przede wszystkim dla własnej radochy i przyjemności. Publiczność zdecydowanie to wyczuła, gdyż wywindowała go na szczyty list sprzedaży, a także umożliwiła artyście na ponowne podbicie list przebojów ze swoją wersją Stand By Me. I to serce na dłoni tu czuć, nie ulega to dyskusji. Całość jednak wypada bardzo zachowawczo i jednowymiarowo, przez co materiał w 40-minutowej konfrontacji wypada dość nużąco. Jest to poważna usterka, szczególnie że 40 minut to optymalna rama czasowa dla jednopłytowych wydawnictw (żeby dłuższy album przez cały czas trzymał poziom, to muszą znaleźć się na nim naprawdę znakomite kompozycje). Piosenki tu zawarte to naturalne samograje - żeby je zepsuć, trzeba naprawdę nieźle się natrudzić. Słychać tu miłość Lennona do tych piosenek, jednak słychać tu też coś jeszcze: jazdę na autopilocie (chociaż na stronie A jeszcze jako tako się szamotał, by sprawić, że całość będzie interesująca, to na stronie B jakby złożył broń). John wiedział, że jedyne wyjście, by z powrotem wrócić do łask szerokiej publiczności, musi wrócić do starych, sprawdzonych patentów i dać im przemówić. Przekombinował jednak: zamiast po sprawdzone patenty, sięgnął po gotowce i tak bardzo skupił się na tym, by dać mówić muzyce, że zapomniał tego dobrze zaśpiewać. 

Ocena: 5/10

czwartek, 20 czerwca 2019

"Walls And Bridges" - John Lennon [Recenzja]


Po wydaniu płyty Mind Games w 1973 roku John Lennon wraz ze swoją nową kochanką, May Pang, wyjechał z Nowego Jorku do Los Angeles, rozpoczynając trwającą półtora roku separację z Yoko Ono. W ramach swoich zobowiązań sądowych (więcej o tym: we wstępie do albumu Rock 'n' Roll), rozpoczął - z Philem Spectorem na stanowisku producenta - nagrania albumu, mającego zawierać rockandrollowe klasyki w nowych, "lennonowych" wersjach. Sesje nagraniowe zamieniły się jednak w głośne i pijackie imprezy. W związku z tym zdecydowano się zawiesić rejestrowanie albumu, a Spector zniknął wraz z taśmami, które dotychczas udało się zapełnić "nowym" materiałem. W efekcie Lennon wziął się za nagrywanie kolejnego solowego albumu. (Spector w końcu wrócił z taśmami-matkami, jednak po przesłuchaniu ich "na trzeźwo" okazało się, że nie nadają się do wydania i John był zmuszony nagrać całość ponownie).
Pierwotnie Lennon zamierzał nagrać płytę w akustycznym stylu Boba Dylana. W Nowym Jorku poznał jednak - odnoszącego sukcesy porównywalne do tych, którymi szczycili się Beatlesi - Eltona Johna. Jako, że był wielkim fanem jego dokonań (ponadto panowie nagrali nawet wspólnie jeden utwór), ostatecznie Lennon podjął się nagrania albumu nieco bardziej komercyjnego.
John, nie chcąc powtórki z sesji do Rock 'n' Roll, ustanowił jedną, jasną zasadę: żadnych imprez. Nagrania przebiegały gładko, w przyjaznej atmosferze. Na sam koniec jednak pozwolę sobie przywołać parę zdań, które Lennon napisał o albumie Walls And Bridges, a także czasie, w którym powstawał. Zamieścił je w swojej książce In His Own Words:

Muzycznie byłem niczym. Doskonale to widać na "Walls And Bridges", która jest produktem na wpół chorego rzemieślnika. Nie było żadnego natchnienia, pozostała jedynie aura rozpaczy... Zostałem artystą, ponieważ ceniłem wolność - nie nadawałem się do siedzenia w szkole czy w biurze. Ale wcale nie byłem wolny. Wycofywałem się wiele razy. Mam w sobie coś z mnicha i coś z cyrkowej pchły. Odkryłem, że życie nie kończy się wraz z upływem terminu prenumeraty "Billboardu".


Płytę rozpoczyna optymistyczny Going Down On Love. Tekst do tej piosenki Lennon napisał, jako reakcję na tzw. "stracony weekend", będący następstwem separacji z Yoko Ono. Mamy tu więc opis pozornie szczęśliwego, ale jednak pustego życia, w którym brakuje miłości. Za fasadą radosnego, niemal sielankowego śpiewu mamy tekst podszyty wewnętrznym smutkiem i pustką. W słowach można też dopatrywać się seksualnych aluzji, jednak wątpię by John miał to na celu. Mamy tu radosne dęciaki, wpadającą w ucho perkusję i delikatny wokal Lennona. Świetne i bardzo optymistyczne otwarcie, chociaż na dłuższą metę nie zapada zanadto w pamięć.

When the real thing goes wrong
And you can't get it on
And your love she has gone
And you got to carry on
And you shoot out the light
Ain't coming home for the night
You know you got to pay the price

Somebody please, please help me
You know I'm drowning in the sea of hatred

W 1974 roku John był jedynym ex-Beatlesem, który wciąż nie miał swojego singla numer 1. Ringo miał dwa, George jeden, a Paul aż trzy. W latach 70. prawdziwą fabryką przebojów był, poznany przez Lennona w Nowym Jorku, Elton John. I to właśnie z nim Lennon nagrał swój pierwszy (i jedyny za życia) numer 1, z którym wystąpili nawet w Madison Square Garden - był to ostatni publiczny występ Lennona (więcej o okolicznościach tego występu, a także jak do niego doszło, w recenzji koncertówki Eltona, Here And There). Mowa tu o Whatever Gets You Thru the Night, czyli optymistycznym i dość banalnym utworze; patrząc na to zarówno z punktu widzenia dorobku Lennona i Eltona. Mamy tu rozszalałe dęciaki, dość szczątkową melodię, niezbyt literacki tekst i zepchnięte na dalszy plan klawisze i fortepian Eltona. Jedyne, czego nie można odmówić tej piosence to naprawdę dobre wokale. Panowie znakomicie brzmią razem i tworzą ciekawy duet. Po ex-Beatlesie i mega-gwieździe muzyki pop oczekuje się jednak zwyczajnie więcej. Tak więc dla letniego słuchacza muzyki być może i ten utwór brzmiałby dobrze, jednak jak dla mnie jest to po prostu skrojony pod listy przebojów numer bez większego polotu. A i tak taki sukces osiągnął co najmniej w połowie dzięki dwóm potężnym muzycznym nazwiskom. 

Whatever gets you through the night it's alright
It's your money or your life it's alright
Don't need a sword to cut through flowers

Początek Old Dirt Road nasuwa natychmiastowe skojarzenia ze wspaniałym Jealous Guy z najlepszego albumu Johna - Imagine. Tekstowo, tytułowa "droga" jest metaforą pewności i stałości w galopującym wciąż na łeb na szyję świecie. Temat może niezbyt oryginalny, jednak Lennon dość ciekawie sobie z nim poradził. Muzycznie także jest dobrze, a nawet bardzo dobrze. Wyrazisty riff fortepianu, partie smyków i przerywniki w postaci tykania zegara. Czuć tu wyraźne zabarwienie stylistyką country. Całość wypada bardzo przekonująco, a delikatny głos Johna tylko dopełnia pozytywnego odbioru piosenki.

Breezing through the deadwood on a hot summer day
I saw a human being lazyboning out in the hay
I said uh, hey Mr. Human can ya rainmaker too?
He said I guess it's OK ya know the only thing we need is water
Cool, clear water, water

What You Got (czyli strona B singla #9 Dream) to już jednak żywiołowe i rockowe granie, z którym głównie możemy kojarzyć Lennona. Ex-Beatles powraca tu na znane sobie muzyczne rejony i udowadnia, że wciąż ma tu coś do powiedzenia. Całość zdecydowanie porywa, mamy tu połączenie dęciaków z wyrazistymi gitarami, a John zdziera głos jak za swoich najlepszych lat. Mamy tu też kolejny "motywujący" tekst, który odczytywać można jednak, jako przeprosiny skierowane do Yoko. Lennon wyśpiewuje więc swój żal i rozpacz z powodu "utraty" swojej żony. Znakomita rzecz i dobra odskocznia po melancholijnym poprzedniku.

You know the more it change, the more it stays the same
You gotta hang on in, you gotta cut the string

You don't know what you got, until you lose it
Oh baby, gimme one more chance

Bless You to jednak kolejna ballada, szkoda jednak że kompletnie bez wyrazu. Znowu delikatny głos Lennona, znowu gitara akustyczna, znowu granie pędzelkami na perkusji, solo dęciaków... to wszystko już było, tyle że w bardziej przekonujących wersjach. Broni się jednak całkiem niezły tekst i ujmująca swym pięknem linia wokalna. Jak na Lennona to jednak za mało, by uznać Bless You za w pełni udany numer.

Bless you whoever you are
Holding her now
Be warm and kind hearted
And remember though love is strange
Now and forever our love will remain

Kolejna ballada Scared naprawia jednak niesmak po Bless You. To kolejny numer utrzymany w wolnym tempie; więc czym się wyróżnia? Ano mamy tu rewelacyjny, mroczny, depresyjny i schizofreniczny klimat. Tutaj dęciaki nie urozmaicają tylko tła, ale wręcz stopniują napięcie. Lennon od delikatnego szeptu potrafi zdzierać głos. W tle pobrzmiewa łkająca gitara elektryczna, a klawisze robią tu świetną robotę. Ponownie John popisuje się znakomitym tekstem i umiejętnym budowaniem napięcia. Ten numer mógłby z powodzeniem znaleźć się na legendarnym The Beatles i poradziłby tam sobie z konkurencją, bez wątpienia. I tutaj byłby on moim zdecydowanym faworytem, gdyby nie...

You don't have to worry
In heaven and hell
Just dance to the music
You do it so well

Hearted and jealousy, gonna be the death of me
I guess I knew it right from the start
Sing out about love and peace
Don't wanna see the red raw meat
The green eyed goddamn straight from your heart

#9 Dream, które John Lennon napisał pod wpływem natchnienia. Według May Pang, ex-Beatles zaraz po przebudzeniu usiadł do pianina i przy jednym podejściu ukończył piosenkę. Na liczbę 9 można wielokrotnie natknąć się w biografii Johna. Sam zaaranżował partie smyczków dzięki czemu brzmią magicznie, wręcz fantasmagorycznie. Nie wiedział, co oznacza tajemnicza mantra, którą wyśpiewuje w refrenach - pojawiła się ona we wspomnianym już śnie Lennona. Cóż mogę powiedzieć; to prawdziwe muzyczne arcydzieło i kolejny epicki song Lennona, który spokojnie można postawić w jednym szeregu z Working Class Hero, God, Imagine, Jealous Guy czy też Mind Games. Delikatne zwrotki, gęsta faktura, wspaniałe smyczki i zwolnienie w bridge'u. Refren zaś to satysfakcjonująca eskalacja budowanego napięcia, w którym John wraz z żeńskim chórkiem wyśpiewuje tajemniczą mantrę. Piosenka uzależnia i nie wypada łatwo z głowy, jednak w pozytywnym tego słowa znaczeniu. Szczególnie podoba mi się moment, gdy po refrenie mamy kolejne zwolnienie, w którym towarzyszą nam tylko i wyłącznie smyczki, a wstawka perkusyjna rozpoczyna kolejną ferię barw. Wspaniała rzecz i mój zdecydowany #1 z Walls And Bridges.

So long ago
Was it in a dream, was it just a dream?
I know, yes I know
Seemed so very real, it seemed so real to me

Took a walk down the street
Thru the heat whispered trees
I thought I could hear
Somebody call out my name as it started to rain
Two spirits dancing so strange


Surprise, Surprise (Sweet Bird of Paradox) to jednak powrót do grania bardziej konwencjonalnego, a zarazem - co za tym idzie - nudnego i przewidywalnego. Ta piosenka udowadnia, czemu Lennon nie potrafił sam napisać radiowego przeboju; po prostu każdy utwór, który potencjalnie miałby być przebojem, cierpiał na kompletną bezbarwność i wtórność. Tak samo jest też tutaj. Mamy tu wesołe dęciaki, radosny śpiew Lennona i nienatrętną perkusję, a mimo to... całość nie gra. Wypada wręcz nijako a utwór jest do całkowitego zapomnienia minutę po zakończeniu.

A bird of paradise
The sunrise in her eyes
God only knows such a sweet surprise
I was blind she blew my mind think that I love her

Steel And Glass Lennon określał w wywiadach, jako drugą część rewelacyjnego How Do You Sleep?, który był brutalnym atakiem przypuszczonym na Paula McCartneya (który jednak sam zaczął wojnę kawałkiem Too Many People z albumu Ram). Rozpoczyna się niemal akustycznie, tylko gitarą akustyczną i smyczkami, które nijak nie przywodzą na myśl legendarnego kawałka z Imagine. Po chwili, gdy wchodzą jednak dęciaki, podobieństwo jest widoczne jak na dłoni; riff jest praktycznie ten sam, a w tle pobrzmiewają identyczne smyki. Czuć tu jednak dojmujący brak rewelacyjnej gitary Harrisona, a i Lennon tekstowo jakby oklapł. Całość trzyma jednak wciąż niewiarygodnie wysoki poziom i wyróżnia się spośród reszty kawałków. Znakomita rzecz.

Your phone don't ring no one answers your call
How does it feel to be off the wall?

Well your mouthpiece squawks as he spreads your lies
But you can't pull strings if your hands are tied
Well your teeth are clean but your mind is capped
You leave your smell like an alley cat

Beef Jerky to kawałek instrumentalny. Oparty jest jednak wciąż na tym samym riffie gitary i identycznych patentach z dęciakami. Prawie 4 minuty nudy.
Nobody Loves You (When You're Down And Out) Lennon napisał na początku "straconego weekendu", a piosenka odbija jego dojmujące poczucie samotności w tamtym czasie. Nie chodziło jednak tylko o separację z Yoko, ale także o bardzo słabą recepcję jego ostatnich artystycznych dokonań. Czuł się zawiedziony i oszukany, gdyż zrobił to, o co prosili go fani, a mimo to Mind Games nie cieszyło się takim powodzeniem, na jakie liczył. John mówił, że ta piosenka byłaby idealna dla Franka Sinatry, a sam tytuł zaczerpnął z utworu Nobody Knows You When You're Down And Out (który coverował m.in. Eric Clapton). Sama piosenka jest jednak rewelacyjna i ponownie mamy tu mroczny i depresyjny klimat (echa Scared). Smutna, łkająca gitara, gorzki tekst wyśpiewany przez zmęczony wokal Lennona. Rewelacyjna rzecz, której warto posłuchać, by w pełni docenić jej piękno.

I've been across the water now so many times
I've seen the one eyed witchdoctor leading the blind
And still you ask me do I love you, what you say
Everytime I put my finger on it, it slips away

Well I get up in the morning and I'm looking in the mirror to see
Then I'm lying in the darkness and I know I can't get to sleep

Ya Ya to krótki żarcik muzyczny Lennona, mający charakter raczej taśmy demo niż pełnoprawnego utworu. Szczątkowy tekst, ledwo zauważalna muzyka i John śpiewający do wtóru perkusji. Jak dla mnie mogłoby tego w ogóle nie być, jednak dobrze że się pojawił i kończy album w optymistycznym nastroju.

Well, I'm sitting in the la la
Waitin' for my ya ya
I'm sitting in the la la
Waitin't for the ya ya

It may sound funny
But I don't believe she's comin'


Walls And Bridges to bardzo dziwaczna płyta. Na pewno jest odważniejsza od zachowawczego Mind Games. Poprzednia płyta była bardzo bezpieczna i właściwie stworzona do dobrej sprzedaży. Miała parę udanych momentów, jednak generalnie była raczej bez wyrazu. Walls And Bridges to natomiast obraz Lennona w najcięższym momencie jego życia. Artystycznie i prywatnie - stał w rozkroku. I ta płyta jest też bardzo schizofreniczna, obrazując wewnętrzne rozdarcie Johna. Od radości do smutku i przygnębienia. Trudno oprzeć się jednak wrażeniu, że te bardziej udane kawałki są kalkami rzeczy z przeszłości: #9 Dream to oczywisty następca Mind Games, Steel And Glass wręcz prosi się o porównanie z How Do You Sleep?,  Old Dirt Road jest oparty na tych samych akordach co Jealous Guy, natomiast Scared i Nobody Loves You (When You're Down And Out) to właściwie bliźniacze utwory. Mimo to, te patenty wciąż jednak działają i potrafią przynieść słuchaczowi sporo satysfakcji z ich słuchania. Ta płyta nie odmieniła kariery Lennona, ani nie dała mu ani jego fanom jasnej informacji w którą stronę powinien zmierzać. Jest to płyta bardzo rozchwiana i trudna do ugryzienia - jak jej autor. Jednak jest w niej pewien urok i podskórnie ukryte piękno i twórcze ambicje. Warto się z nią zapoznać, by wyrobić sobie o niej zdanie. Ja odbieram ją nader pozytywnie, choć też nie zachwyciła mnie zanadto. Godna nazwiska Lennona, ale jednak za słaba jak na status ex-Beatlesa.

Ocena: 7/10

"PWRϟUP" - ACϟDC [Recenzja]

Po tragicznej śmierci Bona Scotta w 1980 roku, zespół ACϟDC z pewnością nie miał z górki. Zdarzało się wiele zawirowań, jednak chyba kolejną...